Napraat HUMA-café met Felienne Hermans: “AI? Ik hoop dat we terugkomen in het idee dat we iets zelf kúnnen maken en kunnen léren.”

Felienne Hermans, hoogleraar Vakdidactiek van de informatica aan de Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, vertelde 15 februari over wat het betekent om mens te zijn in tijden van Artificiële Intelligentie (AI).

Felienne’s visie gaat verder dan bits en bytes: het is een pleidooi voor weerbaarheid in tijden van digitale overvloed. De groeiende kloof tussen technologie en menselijkheid ziet Hermans overal terugkomen. “AI is geen neutraal gereedschap; het is ontworpen door mensen met belangen, waarden en aannames. De vraag is niet alleen wat het kan, maar ook: wie profiteert en wie betaalt de prijs?” Er zijn risico’s voor academische integriteit, kritisch denken en gelijke toegang.

Hermans ziet AI als onderdeel van een patroon waarin Silicon Valley steeds nieuwe groeiverhalen nodig heeft. ‘Er moet altijd groei zijn. Blockchain was er een, vervolgens kwam de metaverse. Nu hebben we AI. Ik hou van technologie, maar de enige manier waarop we nu bijna technologie nog kunnen consumeren is door een vorm van extractie.’

Op zoveel plekken zien we nu dat AI wordt ingevoerd omdat het moet. Iedereen doet het, want: efficiëntie. Tegenover de gladheid van AI-oplossingen plaatst Hermans de waarde van weerstand. “Het proces van worsteling heeft intrinsieke waarde.” Hermans’ visie is geen pleidooi tegen technologie, maar voor technologie die dient in plaats van domineert. De kernvraag die Hermans daarbij stelt is fundamenteel: wat betekent het om een mens te zijn?

Na de lezing gingen we met Felienne Hermans in gesprek. Lees hieronder de napraat.

Enkele reacties uit de zaal

“Ik hoorde veel wat ik nog niet wist. Grappig dat Felienne in een voor mij onbekende wereld opereert, en net zoals ik zei: oh, nu snap ik het, ik had er alleen nog geen woorden voor.”

“Ik ben helemaal ontroerd door wat hier gebeurt.”

“Wat een enthousiasme heeft Felienne.”

“Ze stak me een hart onder de riem met de opmerking: ik hoop dat we terugkomen in het idee dat we iets zelf kúnnen maken en kunnen léren, we zijn zo beïnvloed door het grenzeloos kopen en consumeren…”

Over de spreker: Felienne Hermans

Felienne Hermans is hoogleraar Vakdidactiek van de informatica aan de Vrije Universiteit (VU) Amsterdam, docent informatica, columnist voor de Volkskrant, schrijft voor de Ingenieur en heeft een wekelijkse column bij BNR Zakendoen. Ze werkt op het snijvlak van computertechnologie en menselijk denken. In haar onderzoek wil zij de vraag beantwoorden hoe we iedereen iets kunnen leren over programmeren, de digitale wereld en AI. Iedereen krijgt er nu eenmaal mee te maken, maar hoe zorgen we dat iedereen, onafhankelijk van opleidingsniveau, leeftijd of achtergrond daarover de juiste beslissingen kan nemen?

Kijk- luister- en leestips

Tip ons voor een film, podcast, of boek over dit onderwerp, of reageer: stuur een mail naar [email protected]. Dank alvast!

Meer inspiratie in Amsterdam? Binnenkort op de agenda: