Napraat HUMA-café met Fiona Fortuin: “..dat je als niet-moeder zelden gevraagd wordt op verjaardagen van kinderen, alsof je er niet bijhoort.”

Schrijver en celebrant Fiona Fortuin ging in het HUMA-café op 15 maart het gesprek aan over leven buiten de gebaande paden. Haar boek Niet moeder is een persoonlijke en maatschappelijke verkenning: wat als je leven er anders uitziet dan het standaardplaatje van gezin en kinderen?

We leven steeds meer met het idee dat we in Nederland vrij zijn om ons leven naar eigen wensen vorm te geven. Los van de heersende moraal. Maar is dat wel zo? Hoe vrij zijn we daar eigenlijk daadwerkelijk in?

Rond haar veertigste merkte Fiona hoe sterk het traditionele gezin nog altijd als maatstaf geldt voor een geslaagd leven. Wetgeving, woningmarkt, taalgebruik – alles lijkt hierop ingericht. Wie niet aan dit ideaalbeeld voldoet, voelt zich al snel buitengesloten. Een merkwaardige paradox: het aantal geboortes daalt al jaren en steeds meer mensen krijgen geen kinderen, om uiteenlopende redenen.

Vanuit eigen ervaring ging Fiona op onderzoek. Door te schrijven, lezen en in gesprek te gaan ontdekte ze wat voor haar wél belangrijk is in het leven. Niet moeder is een pleidooi voor een leven vanuit waarden, niet vanuit verwachtingen. Deze middag neemt ze je mee in haar eigen zoektocht naar wat het betekent als vrouw zonder kinderen te leven in een maatschappij waar het moederschap nog altijd de norm is, en hoe ze ruimte probeert te maken voor verhalen die zelden worden gehoord: van vrouwen die bewust of onbewust geen kinderen hebben, en van iedereen die zich niet herkent in het dominante, traditionele plaatje. 

Na afloop gingen we met Fiona Fortuin en met elkaar in gesprek. Lees hieronder de napraat.

Enkele reacties uit de zaal

‘Het was een bijzondere, kwetsbare en persoonlijke middag.’

‘Het is eigenlijk raar dat één van de eerste dingen die je vertelt over jezelf gaan in de trant van ….ik heb twee kinderen, en een partner… ook al is dat vaak niet relevant in de context waarin je dat zegt. Dat moederschap zó je identiteit bepaalt.’

‘Ik heb me nooit gerealiseerd dat, wat Fiona vertelde, je als niet-moeder zelden gevraagd wordt op de verjaardagen van kinderen, alsof je er niet bijhoort. En dat het stil is rondom de niet-moeder, terwijl het een erkénning als mogelijkheid kan zijn, niet als ‘vast niet gelukt’ of afwijkend.’

‘Grappig dat de schrijver Thomas Rosenboom, die -toen hij op late leeftijd zijn eerste kind kreeg- op zijn schouders werd geklopt, hij hoorde nu, als vader, écht bij zijn vrienden. Of eigenlijk niet zo grappig.’

Over de spreker: Fiona Fortuin

Fiona Fortuin is schrijver, celebrant en hoofd van de dienst Sprekers bij uitvaarten van het Humanistisch Verbond. Eerder werkte ze voor VICE Media en was ze jarenlang hoofd communicatie van het Humanistisch Verbond. In 2025 verscheen haar boek Niet moeder over een leven zonder kinderen in een wereld vol verwachtingen.

Bekijk het boek

Kijk- luister- en leestips

Tip ons voor een film, podcast, of boek over dit onderwerp, of reageer: stuur een mail naar [email protected]. Dank alvast!

Meer inspiratie in Amsterdam? Binnenkort op de agenda: