Napraat HUMA-café met Nienke Knijnenburg: “Tijd ervaren als iets waarvan we zijn gemaakt.”

Druk druk druk… vergeten we niet te leven? Lieke Knijnenburg schreef het boek ‘Een schitterende leegte’, over de obsessie met productiviteit. In het HUMA-café van 20 september nam ze ons mee in haar filosofische worsteling met overgave. Na afloop gingen we met Knijnenburg en met elkaar in gesprek.

Enkele reacties uit de zaal

‘Wat een interessant verhaal van Lieke, haar heldere stem was een genot om naar te luisteren, en mooi dat ze aan de hand van het boek ‘Alle mensen zijn sterfelijk’, van Simone de Beauvoir, haar beschouwing gaf over het verlangen naar meer tijd.’

‘Een heel geslaagd HUMA café!’

‘Ik herkende haar frustratie: door de dagen razen, en je alleen goed voelen over jezelf als je de taken van je todo-lijstje af kan vinken. Je eigenwaarde daarvan laten afhangen…’

‘Fijn om nog eens na te denken over dat we gewend zijn om tijd te begrijpen als een middel dat we bezitten en dat we maar één keer uit kunnen geven. In plaats van tijd als iets dat we op verschillende manieren kunnen ervaren, als iets waarvan we zijn gemaakt. Dat dit idee van tijd juist de schaarste creëert waar we aan proberen te ontsnappen.’

‘Mooi wat ze zei over tijd die voller wordt, zwaarder van betekenis.’

“Ik vroeg haar om tips voor mensen – waaronder pensionado’s – met last van productiviteitsdrang/dwang. Haar suggesties: [1] ontwikkel een nieuwe relatie met de tijd [2] van individuele vrijheidskeuze naar gemeenschap: zoek de verbinding met de ander op [3] maak ruimte om volkomen op te gaan in iets [4] dingen doen met aandacht en focus, in plaats van eindeloze introspectie. [5] Ga dansen in een club.”

“Zin om te dansen!”

Kijk- luister- lees- en doetips

Boek: Lieke Knijnenburg – Een schitterende leegte
Boek bij uitgeverij Atlast Contact Lees hier meer
Podcast bij De Groene Amsterdammer Luister hier

Boek: Simone de Beauvoir – Alle mensen zijn sterfelijk
Boek bij Uitgeverij Orlando Lees hier meer

Boek: Joke Hermsen – Stil de tijd
Interview met Joke Hermsen door het Humanistisch Verbond (2013) Lees hier
Video (30 minuten) op NTR academie Kijk hier

Boek: Eva von Redeker – Revolutie voor het leven
Lezing bij Radboud Universiteit Kijk hier
Boek bij Athenaeum Scheltema Lees hier meer
Interview met Eva von Redeker Luister op spotify

Artist Date (uit het boek ‘The Artist Way’ van Julia Cameron)
Een bijdrage, naar aanleiding van de tips die werden gevraagd om onze lijstjesdwang los te laten: ga op een Artist Date! Je gaat er dan in je eentje op uit, met jezelf, om iets te beleven: een feestelijke expeditie. Om iets te doen waar je nieuwsgierig naar bent, iets te verkennen dat je interesseert, wat jóu boeit, prikkelt. Je kunt daarbij je huis uitgaan, omdat je dan in beweging komt. Maar het hoeft niet: een avontuur kan ook in je eigen woonkamer plaatsvinden. Een Artist Date hoeft ook niet uitgesproken artistiek te zijn – denk eerder aan speelsheid dan aan meesterschap. Artist Dates wakkeren de verbeelding aan, prikkelen de fantasie, moedigen speelsheid aan, om op te gaan in het moment, je te openen voor iets nieuws. Ze voeden ons door onze innerlijke bron van beelden en inspiratie aan te vullen. Bij het kiezen van een Artist Date is het goed jezelf af te vragen: ‘Wat lijkt me leuk?’ – en jezelf vervolgens toe te staan het ook echt te doen. 

Bijvoorbeeld: naar een museum, een dag naar een stad die je nog niet kent, naar een theatervoorstelling, een filmdate met jezelf: ga naar een film die je graag wilt zien (of kijk thuis), kook een speciale maaltijd en dek de tafel, ga een dagje tuinieren, een boek-date met jezelf, schilder zonder dat het iets hoeft te worden, kuieren door de stad en je laten leiden door je nieuwsgierigheid, een dag zich laten ontvouwen en doen waar je zin in hebt, schrijf een brief, naar een clubavond, dansen 💃😉

Muziekstuk: Canto Ostinato
Luister hieronder of luister hier op Spotify
Ga naar het concert op 28 oktober 2026 in Tuschinsky of bekijk de agenda.

Heb jij een tip voor een film, podcast, of boek over dit onderwerp? Of een reactie? Stuur een mail naar [email protected]. Dank alvast!

Over de spreker: Lieke Knijnenburg

Lieke Knijnenburg (1994) is filosoof en schrijver. Ze schrijft vanuit Berlijn onder andere voor De Groene Amsterdammer over intimiteit in kapitalistische tijden, ontwikkelingen in Berlijn, het nachtleven, identiteit en verzet. Ze neemt regelmatig de Deutsche Bahn terug naar Nederland, waar ze graag programma’s modereert, spreekt en verder schrijft. Haar debuut Een schitterende leegte over verzet tegen onze obsessie met productiviteit verscheen in januari 2025 bij Atlas Contact.

Bekijk het boek

Meer inspiratie in Amsterdam? Binnenkort op de agenda: